بناهای یادمانی پرشده فلات مرکزی و دگرگونیهای مذهبی عصر آهن متآخر در ایران

تحقیقات و بررسی‌های اخیر در حوزه فلات مرکزی ایران به شناسایی چند مجموعه معماری یادمانی از عصر آهن پایانی منجر شده است. محوطه‌های باستانی ازبکی، زاربالغ و واسون از جمله این مجموعه‌ها هستند. در هر سه این مجموعه‌های معماری، بخشی یا کل سازه‌های معماری پس از یک دوره اسکان با مواد و مصالح همگون پر و سپس پوشانده شده‌اند. این پدیده پیش‌تر در باستان‌شناسی عصر آهن شناخته شده و در دژ نوشیجان نیز مشاهده شده است.
در نوشیجان، هنگام ترک بنا بخش‌هایی از آن، به‌ویژه نیایشگاه مرکزی، با خشت و سنگ پر و پوشانده شده‌اند. تکرار این پدیده در زاربالغ، واسون و ازبکی نشان‌دهنده الگویی مشترک است که تغییر در باورهای دینی و آیینی را منعکس می‌کند. در این که بنای سنگی زاربالغ ویژگی‌های باستان‌شناختی ویژه‌ای دارد شک نیست و به‌طور کلی آن را نشانی از "تقدس و تناسخ در معماری مذهبی" شمرده‌اند.

فایل پایان نامه: (بناهای یادمانی پرشده فلات مرکزی و دگرگونیهای مذهبی عصر آهن متآخر در ایران)