چاله غار وشنوه ( چال غار چهار غار)

 

مجموعه معادن مس چاله غار وشنوه ، مربوط به هزاره ( ۸۰۰ سال ) قبل از میلاد  و در شهرستان قم، بخش کهک، دهستان فردو، کوه‌های جنوبی روستای وشنوه واقع شده است

 

  این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

این غارها طبیعی نیست،   دستکند ( حفاری بادست ) یا باقیمانده چاله های معادن است.

عکسهای منتشره پیرامون ای غار که دارای استالاگتیت و استالاگمیت و نور پردازی است ، جعلی بوده و ربطی به این غار ندارد . در ادامه گزارشها، عکسهایی که توسط ادمین کانال گرفته شده ، منتشر شده است .

 

 در این منطقه 21 معدن قدیمی با تونل‌های متعدد و همچنین آثار کوره های ذوب مس بهمراه قطعات متعددی آثار فلزی کشف شده که به میراث فرهنگی قم منتقل شده است.

 

 کاوش‌های این منطقه در سال 1969 میلادی توسط دکتر وایز گبر آلمانی و دکتر مومن زاده صورت گرفته است

 

( مقاله در ادامه گزارشات منتشر شده ) 

این معادن علاوه بر  استخراج مس و ذوب فلزات ، جایگاه" نیایشگاهی و مکان مقدس" هم داشته است .

 

معادن  چاله غار ، در 60 کیلومتری جنوب شرق قم و در 6 کیلومتری روستای وشنوه قرار دارد.

 

 مجموعه اطراف این معادن محوطه سرسبز و چشمه آب است که تفرج گاه و مقصد خوبی برای کوهنوردان و گردشگران طبیعت است

 

   چاله غار، معدنی باستانی  با 5000  سال سابقه  در روستای وشنوه 

 

   روستای وشنوه را نگین سبز قم لقب داده اند، که براستی زیبنده این روستاست. 

وشنوه سرسبزترین و خوش آب وهواترین روستای قم و یکی از جاذبه های گردشگری طبیعی این استان است. وشنوه با مختصات جغرافیایی 51 درجه طول شرقی و 34 درجه و 15 دقیقه عرض شمالی در 27 کیلومتری جنوب شرقی کهک و در 60 کیلومتری جنوب شرقی شهر قم قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا در حدود 2000 متر است.

 

 وشنوه، در انتهای جاده ای قرار دارد که از کهک می گذرد و در مسیر میم و دستگرد و اول (به فتح الف و کسره واو)،  در دامنه ارتفاعاتی آرام میگیرد، که با گذر از آن میتوانید وارد منطقه کاشان شوید . در حقیقت کوه اردهال که درحدود شش کیلومتری جنوب روستا قرار گرفته، مرز بین شهرستان قم و کاشان است . "چاله غار" در دامن این کوه قرار گرفته است.

    

     بافت کوهستانی و عبور یک رودخانه فصلی از میان ده ، با کوچه های پیچ در پیچ ودرختان بلند چنار، باغات میوه با تنوع فراوان نظیر فندق ، گردو ، بادام ،آلوسفید و...سبب شده که این روستا به یک منطقه ییلاقی تبدیل و با ساخت ویلاهای فراوان، اقامتگاه مناسبی برای متولین شهری گردد.  

 

     گزارشگر این مجموعه تا بحال سه بار از چاله غار بازدید داشته که بار اول از طریق  کاشان ، روستای یحیی آباد و دو بار دیگر از طریق وشنوه بوده است. 

 

برای رسیدن به دامنه کوه اردهال و بازدید از چاله غارازطریق روستای وشنوه، دو مسیر وجود دارد.

 مسیر اول با گذر از درون روستا ی وشنوه تا انتها و عبور از کنار خانه معلم روستا است. توقف ماشین ها در مزرعه میرزا حسین (لق کشه )  و سپس کوه پیمایی  بطرف چاله غار و کوه اردهال انجام می‌گیرد

 . 

مسیر دوم  ، قبل از ورود به روستا، از یک جاده خاکی بطرف مزرعه "هده" (با کسر ه و د ) و سپس توقف ماشینها در مزرعه میرزا عباس معروف به انجیلیون است که مابقی مسیر در حدود پنج کیلومتر باید بصورت پیاده روی پیمود.

 البته اگر ماشین مناسب کوهستان داشته باشید  می توانید این مسیر را سواره نیز طی کرد. جاده خاکی باریکی، تا نزدیکی منطقه وجود دارد .      

   این غار از جذابیت‌ های طبیعت گردی وجالب توجهی برخوردار است . در دامنه کوهی که این غار در آن واقع شده، دره ای بکر وسرسبزبا درختانی بلند وپوشش گیاهی گسترده و متنوع ، وجود دارد. چشمه و جوی آب عبوری از این دره ، طراوت خاصی به این منطقه می بخشد که خوشبختانه بدلیل دوری این منطقه از روستا و سختی راه رسیدن به آن ، از آلاینده های مخرب گردشگران نیز، در امان مانده است. 

 

به همراه تعدادی از دوستان، قصد ورود به درون غار داریم .تجربه ورود سال قبل به ما کمک می کند تا با اطمینان بیشتری بدرون غار برویم .  دهانه دو غار به فاصله چند متر از یکدیگر قرار دارند و تا آنجا که ما پیش رفتیم،غارها دو مسیر کاملا مجزا دارند و شاید در ادامه به یکدیگر متصل شوند.  دهانه غارها تنگ است، باید نشسته وارد شوی اما چند متری که جلو بروی می توان نیم خیز حرکت کنی و دائما باید مواظب سرت  باشی تابه تیزی سنگها در مسیر برخورد نکند .

 (کلاه ایمنی، چراغ قوه قوی، طناب به مقدار زیاد و ... از لوازم اصلی غارنوردی است که گروه غیرحرفه ای ما، از آن بی بهره بود) .

 

 مسیر غارها انشعابات و شیارهای متعدد وجود دارد.

در هر مسیری که چند متر جلو میروی، بن بست میشود.  در داخل یکی از غارها منبع نسبتا بزرگی از آب وجود دارد که این آب از شکاف‌ های کوه خارج شده و به صورت چشمه در دامنه کوه جاری میشود. در یکی دیگر از این مسیرها ، حدود سی الی چهل متر جلو رفتیم که با یک گودال بزرگ روبرو شدیم . بدلیل نداشتن تجهیزات ادامه مسیر برایمان امکان پذیر نبود. بایستی طناب یا پله کان طنابی داشت که بتوان از این گودال عمیق پایین رفت و ادامه غار و چگونگی آن را کشف و بازدید نمود. 

بنظر میرسد تا کنون گروههای غارنوردی اعماق این غار را کشف نکرده باشند زیرا با جستجوی فراوانی که در منابع اینترنتی انجام دادم، گزارشی از گروههای کوهنوردی و یا غارنوردی در خصوص بازدید از این غار بدست نیاوردم . غالب گزارش های موجود بصورت تکراری و کپی از یکدیگر و فقط معرفی کلی غار بود . عکسهایی هم که بنام چاله غار منتشر شده عموما جعلی است زیرا چاله غار یک غار طبیعی نیست و از طرفی منطقه هم آهکی  نیست که استلاگمیت داشته باشد. همچنین فضایی که از نزدیک درون غار مشاهده کردیم با تصاویر منطبق  نمی باشد . 

 

.

  گزارش پیشینه باستان شناسی چاله  غار وشنوه ( سایت خبر رسانی میراث فرهنگی)

 http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=91779&Serv=0&SGr=0

 

 1700 قلم شیئ مکشوفه از محوطه باستانی وشنوه (چاله غار 1و 2) با همکاری دو پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار و باستان شناسی مستند نگاری و بررسی شد.

 

تا به حال سه فصل حفاری در سال های 2001، 2002 و 2004 با همکاری پژوهشکده حفاظت و مرمت، پژوهشکده باستانشناسی در معادن باستانی وشنوه قم (چاله غار شماره 1 و چاله غار شماره2) انجام شده است.

 از این منطقه آثار گوناگونی از قبیل مهره، سنگ های تزئینی، سکه، سفال و تعداد فراوانی زیور آلات از جنس برنز، آهن، طلا وغیره به دست آمده است. اما به دلیل کمی وقت در مدت حفاری دراین سال ها امکان مستند نگاری و پژوهش های کامل بر روی این آثار وجود نداشته است. به همین خاطر دو پژوهشکده حفاظت آثار و باستان شناسی تصمیم گرفتند آثار مکشوفه از این منطقه را مستند نگاری کنند. برای این کار، گروهی چهار نفره تشکیل شد. ناتاشا باقر پورکه در این گروه حضور داشت به عنوان باستان شناس و نماینده از طرف آلمان به سرپرستی آقای توماس اشتولنر جهت پژوهش بر روی آثار مذکور به ایران آمد و کار مستندنگاری 600 شئی را از بیست و هفتم اردیبهشت ماه آغاز کرد. در این مستند نگاری که سه هفته به طول انجامید سه کارشناس پژوهشکده به سرپرستی مجید قاضیان در این گروه فعالیت می کردند و مشغول عکسبرداری، آسیب شناسی و حفاظت پیشگیرانه اشیا بودند.به گزارش سایت پژوهشکده حفاظت و مرمت پس از بررسی 600 قلم شیئ در تهران این گروه با همراهی مجید قاضیان معاون پژوهشکده و سرپرست گروه فلز از هجدهم خرداد ماه به قم رفتند و ادامه کار را در آنجا پی گرفتند. این گروه موفق شده است در طول یک هفته کار فشرده 1100 قلم شیئ را در این محوطه باستانی مستند نگاری کند. پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی تصمیم دارد که پس از پایان مستند نگاری آثار وشنوه آن را به صورت کتاب به چاپ برساند."

 

بخشی از مقاله تحقیقی " سنگ شناختی و کانی سازی در معادن باستانی وشنوه جنوب قم"

فایل pdf در سایت قفنوس به آدرس ذیل

https://t.me/Qomghasht

 

چاله غار وشنوه جاذبه ترکیبی ، تاریخ و طبیعت 

 

طبیعت اطراف وشنوه زیباترین  طبیعت نواحی قم

غار دست کنده ( معدن مس و کوره ذوب فلز )مربوط به پیش از تاریخ

۱۷۰۰ قلم اشیاء مکشوفه از قبیل سنگهای تزیینی و سکه و سفال

در اختیار میراث فرهنگی قم 

قرار است این آثار پس از مستند نگاری در کتابی چاپ و در موزه به معرض نمایش درآید

،موقعیت در  کوههای مشترک اردهال کاشان و جنوب وشنوه قم

راه دستیابی:

یک وشنوه از مزرعه میرزا حسین( لقه کشه )

دو از طریق روستای یحیی آباد کاشان

ورود به بخشهای انتهایی نیاز به تجهیزات دارد