کاروانسرای کوشک نصرت
کاروانسرای کوشک نصرت عمارتی که به پاسگاه انتظامی تبدیل شد.
کوشک نصرت مربوط به سدههای متاخر دورانهای تاریخی پس از اسلام است ( برخی به ساسانیان نیز نسبت داده اند ) و در شهرستان قم، بخش مرکزی، دهستان قمرود، روستای کوشک نصرت واقع شده است.
و این اثر در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۳۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است
این بنا دارای دو بخش به فاصله ۵۰۰ متر از هم بنا شدهاست، که بخش اول دارای یک کاروانسرا و یک شاهنشین و یک استخر بزرگ و قنات سنگ بست میباشد، این کاروانسرا مربوط به دوره ساسانیان میباشد که بر اثر حوادث طبیعی تخریب گردیده است؛ و محل آن پشت پاسگاه انتظامی فعلی میباشد.
کاروانسرای دوم که با فاصله ۵۰۰ متر از کاروانسرای قبلی میباشد در ۱۳۸۶ به ثبت ملی رسیده است.
توضیح آنکه در فاصله ۶ کیلومتری این محل کاروانسرا و عمارت جداگانهای به نام کوشک بهرام میباشد که آن عمارت نیز تخریب گردیده است.
کوشک نصرت در مسیر جاده تهران - قم یکی از توقفگاههای کاروانی در زمان قاجار بوده است
از این عمارت در سفرنامه های گوناگون نام برده شده است:
ایستگاه کوشک نصرت
از علیآباد به بعد جاده قدیم از جاده جدید منفک میشد. جاده جدید بعد از گذر از کنار دریاچه حوض سلطان به کوشک نصرت میرسید. وجه تسمیه کوشک نصرت را اینگونه ذکر کردهاند که چون در آن منطقه قلعهای به نام کوشک بهرام وجود داشت، امینالسلطان با قصد زنده نگه داشتن نام شاه مهمانخانهای در آنجا بنا کرد و آن ناحیه را کوشک نصرت نام گذاشت. (امینالسلطان، ۱۳۳۵: ۲۵۹، ۲۶۰؛ اعتمادالسلطنه، ۱۳۸۰: ۱/ ۱۲۲). وقتی ناصرالدین شاه به سفر مشهد میرفت در ساخت مهمانخانهای در کوشک نصرت به مهندسالممالک دستوراتی داد و خود بر ساخت آن نظارت کرد. امینالسلطان این مهمانخانه را توسعه داد و حمام، قنات، باغ و بناهای جدید بر آن افزود (قاضیها، ۱۳۸۱: ۹۶-۹۷) و چند خانوار را در آنجا سکنی داد . امینالسلطان سیاست سکنی دادن خانوادهها را در جاهای جدیدالتاسیس خود در راه جدید قم به منظور آباد نگاه داشتن مسیر و فراهم شدن امکانات اولیه مسافران به جدیت دنبال کرد."
https://t.me/Qomghasht