کویرهای قم کجاهستند؟ 

کویر، بخشی از بیابان است و به نمکزار‌های پفکی شکلی می گویند که تبخیر شدید، عامل اصلی شکل

گیری آن شده است. بخش بزرگی از دشت کویر، بیابان واقعی است؛

یعنی میانگین بارش سالانه آن از ۵۰ میلی متر کمتر است.

کویرها که سرزمین‌های رسی با شوری بالا هستند به علت موقعیت جغرافیایی و تابش شدید آفتاب

معمولاً به نمکزار تبدیل گردیده‌اند.

اکثر کویرها دریاچه های گذشته هستند که در اثر تبخیر آب به نمک‌زاری تغییر شکل یافته‌اند.

ویژگی‌های کویر

کویر دارای خاک ریز بافت مثل رس است.

کویرها اغلب دارای آب هستند و سطح آب هم معمولا بالا است.

درجه شوری کویر در خاک آن فوق العاده زیاد است .

کویر معمولا عارضه‌ای در داخل بیابان است.

کویرها سطحی نسبتا صاف دارند و معمولا آب ناهمواری‌های اطراف وارد آن می شود. و به همین سبب 

است که گاهی بصورت دریاچه‌های کوچک فصلی ظاهر می‌شوند.

پوشش گیاهی کویر از نوع شورپسند یا هالوفیت است.

کویر ها دو نوعند: 1-کویر گیاهدار  2-کویر فاقد گیاه.

اغلب کویرها گیاهدار هستند.

کویرمسیله

کویر مسیله در بین استانهای قم واصفهان واقع شده است این کویر یک چهار ضلعی است که در جهت شمالغربی به جنوب شرقی گسترش یافته است این منطقه از شمال به دیر گچین و به انتهای پارک ملی کویرو ارتفاعات دوازده امام و نر خر کوه از شرق به دریاچه نمک و ارتفاعات سیاه کوه واقع در پارک ملی کویر از جنوب شرقی به کوه های سفید آب و طلحه از جنوب به بندریگ و ریگ بلند و ارتفاعات اطراف مرنجاب کاشان و کوه های یخ آب و سردار، از جنوب غربی به ارتفاعات پراکنده قم همچون کوه سفید محدود می گردد. این منطقه به غیر از چند کوه کم ارتفاع مانند کوه مره در غرب به ارتفاع ۱۵۰۳ متر فاقد ارتفاعات مشخص و بارزی است. منطقه مسیله خشک و کم باران است و نزولات آسمانی آن در سال بین ۷۰ تا ۱۰۷ میلی متر به صورت باران و برف میباشد درجه حرارت بین ۱۰ تا ۴۰ درجه متغیر است. ارتفاع این منطقه به طور متوسط در حدود ۸۰۰ متر از سطح دریای آزاد بالاتر است. و بادهای محلی بیشتر از سمت غرب به طرق شرق می وزد. شکل ظاهری حوضه مسیله مثلث متساوی الاضلاع است که هر ضلع آن حدود ۶۰ کیلومتر میباشد. دو سوم این حوضه نمک زاراست. 

از رودهایی که از کویر مسیله عبور میکند میتوان رود شور کرج جاجرود، قره چای و قمرود اشاره کرد. رود شور از جنوب شرقی دشت قزوین به سمت مشرق جریان یافته و به سمت دریاچه نمک جریان می یابد. جاجرود از ارتفاعات شمشک و رود کرج از ارتفاعات خرسنگ کوه در البرز مرکزی سرچشمه گرفته و از دشت ورامین و شهریار به سمت جنوب جریان می یابد و این دو 

رودخانه در انتها یکی شده و به دریا چه نمک می ریزد. مهم ترین رودخانه این منطقه مسیله رود است که از دو رود دائمی قره چای و قمرود شکل گرفته است. میزان آب این رودها تغییرات بسیاری در طول سال دارد. قمرود در سال های پر باران گاهی تمام دره رودخانه را مملو از آب میکرده است به طوری که این رودخانه را طغیانی ترین رودخانه فلات مرکزی ایران میدانند و در طی سه هزار سال گذشته بارها طغیان کرده و به سطح دشت آسیبهای زیادی زده است و موجب جابه جایی .... سمت راست و چپ رودخانه شده

کویر قمرود 

کویر کوچک موسوم به قمرود در واقع باریکه کوچکی در فاصله ۱۵ کیلومتری شمال شرهر قم و در امتداد قمرود و تحت عنوان مرگ قمرود است. این کویر کوچک در میان روستاهای بسیار کوچکی چون شریف آباد سیف آباد قشلاق البرز ملک قلعه و چند مزرعه کوچک و بزرگ فرار گرفته در زمستان هر سال با جریان یافتن قمرود به باتلاق کوچکی مبدل شده و در تمامی ایام سال به کویری خشک و لم یزرع تغییر چهره میدهد ارتفاع متوسط این کویر از سطح دریا ۸۰۰ متر بوده و جاده مواصلاتی قم به نمرود و حوزه مسیله از سراسر خارج شرقی آن می گذرد. رودخانه بزرگ و فصلی قره چای در شمال آن جریان داشته که شعبات زیادی از آن از کناره های قمرود تا این محل به پیش رانده میشود و در جناح غربی این کویر اتوبان تهران - قم قرار دارد. 

کویر سیاه کوه غربی

کویر سیاه کوه غربی که نیمه جنوبی آن در استان قم در قسمت شمال غربی دریاچه نمک واقع شده است.این کویر وسیع و بزرگ تا حوالی مسیله از سمت غرب و از جنوب تا نزدیکی دره رودخانه فصلی موسوم به قره چای امتداد می یابد. در این کویر که با سراشیبی اندکی رو به جنوب شرقی در پهنه بسیاروسیعی امتداد می یابد.کال های خشک و رودخانه های فصلی کوچک و بزرگی که در واقع از انشعابات رودخانه اصلی جاجرود و و شور هستند پوشیده شده است که جملگی آنها به دریاچه کویر نمک منتهی می شوند. در میانه این کویر جاده های متروکه فراوانی به چشم میخورد که عمدتاً ازمسیرحوزه مسئله بدین سوی کشیده شده است. طولانی ترین آنها مسئله را به بند علی خان در شمال این کویر متصل می کند. سیاه کوه با ارتفاع معادل ۱۳۷۵ متر از شمال غربی رو به جنوب غربی آن را از دشت امامزاده احمد و کویر سیاه کوه و قصر بهرام جدا می سازد.

کویر چهار طاقی 

کویر کوچک موسوم به چهارطاقی در کل مسیر جنوبی دریاچه نمک و از سمت شرق به فاصله نزدیکی نسبت به کویر مرنجاب استان اصفهان و جاده مواصلاتی آن قرار دارد و در 130 کیلومتری قم واقع شده است.
این کویر مستطیل شکل که از محدوده مرنجاب آغاز می شود و تا حوالی روستاهای امین آباد، مبارک آباد، قاسم آباد امتداد می یابند و در شمال تپه ماهورهای تخت بزرگ آن را به دشت و کویر قره چای اتصال می دهد. در میان این کویر کالهای خشک و تعداد اندکی از رودخانه های فصلی بسیار کوچک مشاهده می گردند.